U bent hier

Natuur in de stad: de scholen doen ook mee

Weinig mensen weten dit, maar 49% van Brussel bestaat uit groene ruimten. Inderdaad, bijna de helft van de stad is groen! Kijk maar eens rond: overal vind je parken, speelterreinen, braakland, wandelwegen, landbouwgrond, begraafplaatsen, privétuinen, natuurreservaten, bossen en wouden. Die 8 000 hectare natuur biedt een onderkomen aan 800 plantensoorten, 103 soorten broedvogels, 45 soorten zoogdieren en, om maar enkele insecten te noemen, 120 soorten wilde bijen …. Dat had u niet gedacht, wel?

Die diversiteit aan soorten, hun interacties en ecosystemen vormen de biodiversiteit van Brussel. Het is een natuurrijkdom die goed is voor alle Brusselaars: het contact met de natuur bevordert niet alleen onze gezondheid en levenskwaliteit maar bewijst ons ook tal van diensten.

2017 is het jaar van de "Natuur in de stad". In het kader daarvan wil Leefmilieu Brussel de Brusselse scholen ertoe aanzetten hun leerlingen te sensibiliseren en acties te ondernemen om de natuur te beschermen. 

2017 : Jaar van de “Natuur in de stad”

In het kader van het jaar van de "Natuur in de stad", organiseert of werkt Leefmilieu Brussel mee aan tal van activiteiten. De ideale gelegenheid om het schooljaar te starten in het teken van de natuur! Op school of op wandeling, de natuur is overal!

In de herfst focussen we op het Zoniënwoud, de groene long van Brussel. Om alle activiteiten van het jaar van de “Natuur in de stad” van maand tot maand te ontdekken, bezoek dan deze pagina.

  • Van 25 september tot 6 oktober 2017: Veertiendaagse van het Zoniënwoud – 35e editie

Speelse ontdekking van dit emblematische woud voor alle 5e en 6e leerjaren van het basisonderwijs in het Brussels Gewest. De leerlingen brengen een voormiddag door in het woud en volgen een didactisch parcours met een vragenlijst over de fauna, de flora en de geschiedenis van het woud. Inschrijven is verplicht per mail tussen 1 en 19 september 2017.

  • Opmerkelijk: de ecohutten

Op iconische groene plekjes in de hoofdstad vind je de ecohutten: plaats van afspraak voor tal van acties en evenementen in 2017, het hele jaar door. Kom een kijkje nemen!

Projecten en jaarlijkse acties

Elk jaar helpt Leefmilieu Brussel de Brusselse scholen een project te organiseren om biodiversiteit in de kijker te plaatsen op school: een poel of bloemenweide aanleggen, een insectenhotel plaatsen, nestkastjes ophangen, planten laten groeien tegen een muur of hek van de school … Dit is maar een greep uit de vele ideeën. Dankzij animaties, advies van een animator en een budget kan uw school de handen uit de mouwen steken en de biodiversiteit verhogen.

"Beleef buiten" is een themadag in het kader van de campagne GoodPlanet Actions, ondersteund door Leefmilieu Brussel. Hij wordt elk jaar georganiseerd in april. Het idee is een kleinschalige, gezellige activiteit buiten te organiseren om samen te genieten van wat de natuur ons te bieden heeft. Zo worden de leerlingen zich bewust van de natuur en het belang van natuurbescherming.

Leefmilieu Brussel steunt de verenigingen die activiteiten in verband met de natuur organiseren voor de scholen: reizende tentoonstellingen, animaties rond bijen, kinderboerderijen, wandelingen in de natuur, ... De animaties worden gegeven op school of op de site van de animatie. Kortom: tal van mogelijkheden voor uw school! 

Pedagogische leermiddelen

Als je weinig of geen contact hebt met de natuur, besef je niet dat je de natuur moet beschermen. Dat is misschien ook het geval bij uw leerlingen. Hoe kunt u ze de verborgen schatten van de natuur laten ontdekken? Al spelend natuurlijk! Wat staat er op het programma? Spelletjes, verhaaltjes, foto’s, interactie, ... Kortom, actie!

Deze pedagogische leermiddelen werden ontworpen om de burgerzin te ontwikkelen, vaardigheden in verband met de leerstof die u onderwijst, maar ook transversale competenties (bv.: creatief denken, kritische zin) en disciplinaire vaardigheden (bv : samenwerken, communicatie).

Elk leermiddel kan bovendien worden uitgediept afhankelijk van de leeftijd en het niveau van de leerlingen, zodat u de sensibilisering kunt voortzetten en/of actie kunt ondernemen. Vindt ze hier!

Meer tools, hulpmiddelen, activiteiten en ervaringen van scholen voor alle niveaus vindt u op Mundo-Bib.

Buiten lesgeven

En als we eens buiten zouden lesgeven? Steeds meer leerkrachten doen dat. Het is bewezen dat buiten lesgeven de ontwikkeling van kinderen bevordert. Het is goed voor de gezondheid, de psychomotorische ontwikkeling, de socialisatie, de samenwerking, … Lesgeven in de natuur geeft ook zin aan de leerstof omdat het een sensoriële, affectieve en effectieve band creëert met het leven rondom ons.

  • Opleiding: “Samen naar buiten”

Leefmilieu Brussel biedt een nieuwe opleiding aan om buiten les te geven. De opleiding zal plaatsvinden bij Leefmilieu Brussel voor het kleuter- en lager onderwijs. De exacte datum van de opleiding is nog niet gekend, maar zal vanaf september worden bekend gemaakt op de agenda en via de nieuwsbrief van Bubble. 

Natuur op school: ideeën voor acties en projecten op school

Milieueducatie kan beginnen in de klas maar de leerlingen moeten ook de kans krijgen om de daad bij het woord te voegen. Vele Brusselse scholen hebben de handen al uit de mouwen gestoken, bij voorbeeld:

  • Kom de boomgaard van de basisschool De Stadsmus” in Oudergem bezoeken. Hij neemt een centrale plaats in de projecten van de school: blotevoetenpad, hutten en nestkastjes voor vogels of vleermuizen  voor de wijk bouwen … De biodiversiteit is er aanwezig!
  • De speelplaats van de basisschool “De Goudenregen” in Ganshoren is een avontuurlijk en natuurlijk speelveld. Vele leerlingen van deze school wonen in de stad. Daarom heeft de school gekozen om het accent te leggen op het spelenderwijze ontdekken en leren in de natuur. De kinderen kunnen voortaan elke dag op avontuur trekken! 

Brochures en kaarten van Brussel

Leefmilieu Brussel stelt sensibiliseringsbrochures en kaarten van het Brussels Gewest op. Dat zijn onmisbare documenten als u met uw leerlingen naar buiten wilt trekken. U kunt een papieren exemplaar van deze hulpmiddelen bestellen per mail.

  • Plan “Brussel groene stad, stad vol natuur”: op deze kaart vindt u de belangrijkste groene ruimten van het gewest: parken, bossen, moerassen, pleinen, wouden.
  • Brussel telt ook 91 km waterlopen. Bestel de kaart “Brussel, waterstad!” om dat schitterende erfgoed te ontdekken (poelen, meren, moerassen, Zenne in open lucht enz.)! 
  • Gids voor de Groene Wandeling: De Groene Wandeling is opgedeelde in 7 stukken, die elk verschillende facetten van het landschap van het Brussels Gewest belichten. Ontdek deze unieke wandeling deel per deel aan de hand van deze gids.
  • Kaart van het Zoniënwoud: de groene long van Brussel is een must voor een boswandeling met uw leerlingen.
  • "Gaan we buiten spelen?” is de nieuwe kleurige poster met een aantal van de leukste speelterreinen van Brussel! Natuur, avontuur, verbeelding en gezellig samen spelen, … Ze zal u zeker zin geven om op onderzoek uit te gaan met uw leerlingen!
  • De website en de app Brussels Gardens die u de groene ruimten van het Gewest voorstellen.
  • Alpenwatersalamander, eikelmuis, distelvlinder, ... Kent u de Brusselse fauna echt? Maak een wandeling met uw leerlingen en leer hen de verschillende diersoorten herkennen dankzij de nieuwe zoekkaarten met de meest voorkomende diersoorten van het Brussels Gewest. De eerste 3 nummers van de reeks zijn: “Amfibieën en reptielen”, “Zoogdieren” en “Dagvlinders”.

Respect voor de natuur

Een wandeling maken en van de natuur genieten om uw leerlingen iets bij te brengen is een uitstekend idee. Maar kijk wel uit wat u doet. Het is in Brussel bijvoorbeeld verboden om paddenstoelen te plukken of in het wild levende dieren te voederen. Het voedsel (meestal brood) is immers niet geschikt voor de dieren (in water geweekt brood zorgt voor spijsverteringsproblemen bij de eenden). Bovendien komen ongenode gasten vaak een graantje meepikken (duiven, ratten enz.) en de kilo’s eten die “in het water vallen” kunnen het ecologisch evenwicht in de vijver verstoren en de werking ervan destabiliseren.

U kunt de nieuwe folder over dieren voederen bestellen per mail.

Het Brussels gewest heeft ook middelen aangeschaft om het gebruik van pesticiden te beperken. Het gebruik van pesticiden (ook biologische en ecologische pesticiden) is sinds 1 maart 2014 verboden binnen de scholen. Dat geeft de leerlingen de kans de spontane plantengroei tussen de straatstenen van de speelplaats te leren kennen en waarderen!

Meer info op de wetgeving en de afwijkingen en op de pesticiden

 

Om op de hoogte te blijven van de actualiteit van Leefmilieu Brussel rond milieueducatie, word lid van Bubble, het netwerk van Brusselse scholen die actie ondernemen voor het milieu!

Info en inschrijvingen: www.bubble.brussels - info@bubble.brussels

Datum van de update: 17/08/2017